(22.06.2009) Adalet şahıs ve makam tanımaz

Adalet şahıs ve makam tanımaz

 

„Yumuşak başlı isem kim dedi uysal koyunum.

Kopar belki ama çekmeye gelmez boynum.“

Mehmet Akif Ersoy

 

 

Adalet makam tanımaz. En azından tanımamalı. Profesör, cumhurbaşkanı, devlet adamı, savcı, doktor, öğretmen, işci, işsiz, akraba, dost… hukuk karşısında hepsi ve herkes eşittir. Eşitliğin olmadığı yerde adaletten bahsedilmez.

 

Adaletsizliğin olduğu yerde de huzur olmaz. Bir toplum yaşadığı devletin adaletine güvenmiyorsa, adaleti kendisi yerine getirmeye çalışır. Yargısız infaza başvurulur. Halbuki hiç bir devlet adalet ve cezalandırma mekanizmasını paylaşmak istemez. Bu konuda tekel olmak ister.

 

Bireyin adalet anlayışı da devletin ve hukukcuların adaleti kadar önemlidir. Nitekim bunlarda bireylerden oluşuyor. Bir birey için adalet kavramı çok önemlidir. Adaletli insan güvenilir ve emin olur. Adaletli insan bir diğer insanı külliyen iyi veya kötü, dost veya düşman, adaletli veya adaletsiz diye ayırmaz. Sadece şahışların fiiliyatlarını bu şekilde kategorize eder.

 

Mesela x şahıs y fiilinde adaletsiz davranmış ise, bu davranış şahsın her zaman adaletsiz olduğu anlamına gelmez. Terside geçerlidir. Yani bir cani dahi elbette farklı konularda adaletli olabilir. Demek ki gerçek adalet için sadece fiiliyatı değerlendirmek gerekiyor. Şahıslar değerlendirildiğinde tarafgirlik hastalığı başlar.

 

İslam tarihinden adalet ile ilgili bazı örneklere bakalım:

 

Osmanlı´ya gidelim. Fatih Sultan Mehmet bir yahudi iyle beraber kadı´ya gidince, Fatih, “Ey kadı, buraya beni çagırdın ve dinledim. Ve sen yahudiyi haklı buldun. Eğer sen, ben padişahım diye haksız olduğum halde beni haklı bulsaydın ve yahudinin hakkını yeseydin kellenini kılıcımla uçuracaktım“ der. Kadı hemen cevabını verir: “Ben seni buraya gerçekleri gör diye çağırdım. Benim de kılıcım yanımdaydı. Eğer sen burada haksız olduğunu bilerek ve görerek, gücünü kullanarak bu yahudinin hakkını yeseydin bu kılıcımla ben senin kelleni alacaktım“ der. Yahudi müslümanların bu adalet anlayışı karşısında hayretler içerisinde kalır ve müslüman olur.

 

Hz. Ali´de benzer bir durum ile karşılaşır: Bir hristiyan mimar ile beraber kadı´nın önüne çıkan Hz. Ali mahkemeyi kaybeder. Hz Ali haliyle bu işe çok şaşırır. Boynu bükük bir vaziyette oradan ayrılırken kendi kendine adeta şöyle seslenir: “Allah! Allah! Zırh aslında benim olduğu halde, şu andan itibaren resmen hristiyanın elinde kalıyor. Bu ne kadar hazin bir manzara. Ama işin bir de diğer yüzü var. Bu hakimi ben tayin ettiğim halde hakim benden korkup da taraf tutmuyor, benden yana tavır sergilemiyor ve benim gösterdiğim delilleri ve şahitleri kabul etmiyor. Bu ise ne kadar yerinde bir davranış ve ne kadar ince bir adalet anlayışıdır.“ Davayı kazanan hristiyan mimar ise şu cümleleri söyler: “Müminlerin Emiri, beni kadıya götürdü. Kadı da çekinmeden kendisini tayin eden Emir’in aleyhinde hüküm verdi. Ben gördüğüm bu manzara karşısında şehadet ederim ki, bu din hak bir dindir.Ve yine şehadet ederim ki Allah’tan başka ilah yoktur ve Hz.Muhammed (s.a.v) O’nun elçisidir.“ Herkesin taraf olduğu, herkesin kendi hatalarını görmediği, sadece karşı tarafı eleştirmekle iş yapıldığı bu günlerde bu hikaye hepimize kapak olsun.

 

Aynı şekilde Selahaddin Eyyubi de bir hristiyanla mahkeme önüne çıkmıştır.

 

İdeoloji, particilik, cemaatcilik, ırkcılık anlayışlarının kol gezdiği bir zamanda böyle davranışları beklemek, elbette utopik kalıyor. Çünkü sözgelimi ideolojik saplantsı olan bir insan x şahısı adaletsiz dahi olsa, adaletli bir karşı ideolojiden olan y şahsa tercih eder. Bu şekilde kendisi dahi adaletsizlik etmiş olur. Her tartışmada, her konuda, gerçeği araştırmadan karşı taraftan sevmediği bir insanı yerin dibine gömen ve sevdiği insanı yere göğe sığdıramayan bir insanda adalet aramak, kaybolmuş şehir Atlantisi aramak gibidir.

 

Tersini gerçekleştiren insan cüretkardır. Çünkü kendi meşrebinden dahi olsa, adaletsizliğe adaletsiz demek zorundadır. Bu durumda aidiyet duyduğu gruptan dışlanmayı göze alır. ”Sen değişdin. Sen döneksin. Karşı tarafın adamısın” veya “Vah vah, onuda kaybettik” sözlerine mağruz kalır. Mahatma Gandi´nin sözleri bu konuya merhem olur: “Haksızlığa sapıp bütün insanların senin peşinden gelmeleri yerine, adaletli davranıp tek başına kalman daha iyidir.”

 

Çünkü adalette torpilsiz davranan, yanlız kalmaya mahkumdur. Evet, her konuda olduğu gibi maalesef adalet konusunda dahi torpil geçerlidir. Fakat adelete ve hukuka torpil karıştığında toplumun huzuru bozulur. Güven azalır, şiddet yükselir.

 

Adaletsizliğin olduğu yerde güven de olmaz. Herhangi bir değerlendirmede karşı taraf sizi tutuyorsa torpil yapar, tutmuyorsa sizi kıskanır. Yani objektif, adaletli ve hakkıyla değerlendirmez. Araya tarafgirlik girer. Tarafgirlik şeytanı melek, meleği şeytan gibi gösterir. Bu yanlışa düşmemek için adaletli olmak gerekir.

 

Onun için huzurlu ve güvenilir bir toplum için gerçek adalet şarttır. William Watson der ki: “Bırakın adalet yerini bulsun, isterse kıyamet kopsun.”

 

Cemil Şahinöz, Moral Haber, 22.06.2009

http://www.moralhaber.net/yazidetay.php?Yazi_id=11975&yazar=493

Öztürk

http://www.ozturk.de/kose.php?id=154

Haber Ayna

http://www.haberayna.com/yazarlar/cemil-sahinoz_22/adalet-sahis-ve-makam-tanimaz_477.html

Advertisements

5 Kommentare

Eingeordnet unter Türkische Kolumne / Türkce Makaleler

5 Antworten zu “(22.06.2009) Adalet şahıs ve makam tanımaz

  1. slm.
    Bugünde bu konu ile ilgili konusmusduk galiba birazcik yani bir kisi kendini A partisine kayit eddirirse o zaman zarfinda A partisi iktidarsa istedigi islemleri cok cabuk devlet icinde hatda yargi icindede gerceklesdire bilir. ama burada birden adaletsizlik tamamen doguyor ve senin A partisinden bir yandasin yanlis yapsa bile sen bu yanlisi desteklemek durumundasin böylece sen kutuplasmadan dogan adaletsizligin ortasinda kala kalmis oluyorsun ayni sey sag sol partileri konumu gibide denebilir PEKI A partisinin hükmü bitince B partisinin iktidar hükmü gelince ayni adaletsizlige sende yasayacaksin ve islemlerin islerin hep aksiyacak cünkü sen eskiden A idin ve hala A partisindensin olurda B partisine gecersen bile sen dönmesin diye genede islerini yapdiramazsin zorluklarla bogusur durursun EN GÜZELI A veya B olyina girmeden esit mesafede duracaksinki degerin düsmesin adaletsizlik olmasin DERIM yazindaki tesbitleri beyendin komentalmi fikirmi ne demekse ben birazcik yazdim buraya nerde ne sekilde okuyacagini bilmiyorum ama YÜREGINE saglik eline saglik versin RABBIM iz.

    Vesselam BARIS

  2. ALLAH Rabbim razi olsun. Böyle düsünen pek yok zaten yazinda yazmissin herkes kendi cemaatini yükseltiryor dogru görüyor. partisinide. karsi tarafa gelince adaletsizlik yapiliyor.

    yazidan dolayi ellerine saglik

  3. CHPli

    TÜRKIYEDE ADALET PARTISI VAR AMA ADALET YOK

    YASASIN CHP!!!!!

  4. chp mi komik olma chp sömürgelerin partisi hangi belediyenizde is yapiliyor bir tane bile calisan yok ancak mustafa sarigül gelirse belki düzelir baykalla bir arpa boyu gidemezsiniz, baykal muhalefet bile yapamiyo, seneler önce baykaliniz cekildim dedi siyasetden bakdi gördü siyasetsiz kalinca parasiz kaliniyor sonrada geri döndü, CHP ADAM OLABILSEYDI MUSTAFA SARI GÜLE IHRAC ETMEZDINIZ BIRAKIN BOS LAFI CHP DEN CACIK OLMAZ benim icinde bu yorum burada bitmisdir

  5. Tayyip

    Asil CHP var diye, adalet yok!

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden / Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden / Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden / Ändern )

Google+ Foto

Du kommentierst mit Deinem Google+-Konto. Abmelden / Ändern )

Verbinde mit %s