Adalet şahıs ve makam tanımaz

„Yumuşak başlı isem kim dedi uysal koyunum.
Kopar belki ama çekmeye gelmez boynum.“

Mehmet Akif Ersoy

Adalet makam tanımaz. En azından tanımamalı. Profesör, cumhurbaşkanı, devlet adamı, savcı, doktor, öğretmen, işci, işsiz, akraba, dost… hukuk karşısında hepsi ve herkes eşittir. Eşitliğin olmadığı yerde adaletten bahsedilmez.

Adaletsizliğin olduğu yerde de huzur olmaz. Bir toplum yaşadığı devletin adaletine güvenmiyorsa, adaleti kendisi yerine getirmeye çalışır. Yargısız infaza başvurulur. Halbuki hiç bir devlet adalet ve cezalandırma mekanizmasını paylaşmak istemez. Bu konuda tekel olmak ister.

Bireyin adalet anlayışıda devletin ve hukukcuların adaleti kadar önemlidir. Nitekim bunlarda bireylerden oluşuyor. Bir birey için adalet kavramı çok önemlidir. Adaletli insan güvenilir ve emin olur. Adaletli insan bir diğer insanı külliyen iyi veya kötü, dost veya düşman, adaletli veya adaletsiz diye ayırmaz. Sadece sahışların fiiliyatlarını bu şekilde kategorize eder.

Mesela x şahıs y fiilinde adaletsiz davranmış ise, bu davranış şahsın her zaman adaletsiz olduğu anlamına gelmez. Terside geçerlidir. Yani bir cani dahi elbette farklı konularda adaletli olabilir. Demek ki gerçek adalet için sadece fiiliyatı değerlendirmek gerekiyor. Şahıslar değerlendirildiğinde tarafgirlik hastalığı başlar.

İdeoloji, particilik, cemaatcilik, ırkcılık anlayışlarının kol gezdiği bir zamanda böyle bir anlayışı beklemek, elbette utopik kalıyor. Çünkü sözgelimi ideolojik saplantsı olan bir insan x şahısı adaletsiz dahi olsa, adaletli bir karşı ideolojiden olan y şahsa tercih eder. Bu şekilde kendisi dahi adaletsizlik etmiş olur. Her tartışmada, her konuda, gerçeği araştırmadan karşı taraftan sevmediği bir insanı yerin dibine gömen ve sevdiği insanı yere göğe sığdıramayan bir insanda adalet aramak, kaybolmuş şehir Atlantisi aramak gibidir.

Tersini gerçekleştiren insan cüretkardır. Çünkü kendi meşrebinden dahi olsa, adaletsizliğe adaletsiz demek zorundadır. Bu durumda aidiyet duyduğu gruptan dışlanmayı göze alır. „Sen değişdin. Sen döneksin. Karşı tarafın adamısın” veya “Vah vah, onuda kaybettik” sözlerine mağruz kalır. Mahatma Gandi´nin sözleri bu konuya merhem olur: “Haksızlığa sapıp bütün insanların senin peşinden gelmeleri yerine, adaletli davranıp tek başına kalman daha iyidir.”

Çünkü adalette torpilsiz davranan, yanlız kalmaya mahkumdur. Evet, her konuda olduğu gibi adalet konusunda dahi torpil geçerlidir. Fakat adelete ve hukuka torpil karıştığında toplumun huzuru bozulur. Güven azalır, şiddet yükselir.

Huzurlu bir toplum icin gerçek adalet şarttır. William Watson der ki: “Bırakın adalet yerini bulsun, isterse kıyamet kopsun.”

Cemil Sahinöz, Moral Haber, 22.06.2009
http://www.moralhaber.net/yazidetay.php?Yazi_id=11975&yazar=493